ยา PrEP คืออะไร? ยาป้องกัน HIV ก่อนสัมผัสเชื้อ ใครควรกิน กินอย่างไร ต่างจาก PEP อย่างไร
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) คือการกินยาต้านไวรัสก่อนมีความเสี่ยง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV เมื่อกินสม่ำเสมอตามที่แพทย์แนะนำ ลดความเสี่ยงการติด HIV จากเพศสัมพันธ์ได้สูงมาก
PrEP กับ PEP ต่างกันอย่างไร
| PrEP | PEP | |
|---|---|---|
| กินเมื่อไหร่ | ก่อนมีความเสี่ยง และกินต่อเนื่องช่วงที่ยังมีความเสี่ยง | หลังสัมผัสความเสี่ยงแล้ว |
| เริ่มยา | เริ่มได้เมื่อตรวจแล้วไม่ติด HIV | ต้องเริ่มเร็วที่สุด ภายใน 72 ชั่วโมง |
| ระยะเวลา | ต่อเนื่องตามช่วงที่มีความเสี่ยง | 28 วัน |
| เหมาะกับ | ผู้ที่มีความเสี่ยงซ้ำ ๆ | ผู้ที่เพิ่งมีเหตุเสี่ยงครั้งเดียว เช่น ถุงยางแตก |
ใครควรพิจารณาใช้ PrEP
- มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัยเป็นประจำ หรือมีคู่นอนหลายคน
- มีคู่ที่ติดเชื้อ HIV และคู่ยังกดไวรัสไม่ได้ หรือไม่ทราบผลการรักษา
- เคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมา
- เคยใช้ PEP มากกว่า 1 ครั้ง
- ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น
ต้องตรวจอะไรก่อนเริ่มยา
- HIV ต้องยืนยันว่าไม่ติดเชื้อก่อนเริ่ม
- การทำงานของไต (Creatinine, eGFR)
- ไวรัสตับอักเสบบี เพราะมีผลต่อการเลือกวิธีกินยาและการหยุดยา
- ซิฟิลิส และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ตามความเสี่ยง
- ผู้หญิงตรวจการตั้งครรภ์ตามความเหมาะสม
หลังเริ่มยา ควรกลับมาตรวจ HIV และติดตามค่าไตเป็นระยะ โดยทั่วไปทุก 3 เดือน
กินอย่างไร
| วิธีกิน | รายละเอียด | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| กินทุกวัน | วันละ 1 เม็ด เวลาเดิมทุกวัน | ทุกกลุ่ม |
| กินเฉพาะช่วง (2-1-1) | 2 เม็ดก่อนมีเพศสัมพันธ์ 2–24 ชั่วโมง แล้วกินอีก 1 เม็ดที่ 24 และ 48 ชั่วโมงหลังมื้อแรก | เฉพาะผู้ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย และไม่มีไวรัสตับอักเสบบี |
แบบกินทุกวัน ยาจะเริ่มป้องกันได้เต็มที่หลังกินต่อเนื่องประมาณ 7 วันสำหรับเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก และประมาณ 21 วันสำหรับทางช่องคลอด แพทย์จะแนะนำวิธีที่เหมาะกับแต่ละคน
ผลข้างเคียง
- ช่วง 2–4 สัปดาห์แรกอาจคลื่นไส้ ท้องอืด ปวดหัว ส่วนใหญ่ดีขึ้นเอง
- มีผลต่อไตและความหนาแน่นของกระดูกเล็กน้อยในบางคน จึงต้องตรวจติดตาม
- ถ้ามีไวรัสตับอักเสบบี ห้ามหยุดยาเอง ต้องปรึกษาแพทย์
รับยา PrEP ที่ธนเวชคลินิก
- ปรึกษาแพทย์ ประเมินความเสี่ยง และเลือกวิธีกินยาที่เหมาะกับคุณ
- ตรวจเลือดก่อนเริ่มยา (HIV ค่าไต ไวรัสตับอักเสบบี และอื่น ๆ ตามความเสี่ยง)
- รับยา PrEP ที่คลินิกได้เลย
- นัดกลับมาตรวจ HIV ติดตามค่าไต และรับยาต่อทุก 3 เดือน
เปิดทุกวัน 15:00–22:30 น. หลังเลิกงานก็มาได้ เลือกตรวจแบบไม่ระบุตัวตนได้ สอบถามราคาและนัดเวลาทาง LINE @tanavej
อ่านเพิ่ม: โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มีอะไรบ้าง · ตรวจ STD เชียงใหม่
คำถามที่พบบ่อย
PrEP คืออะไร?
PrEP คือยาต้านไวรัสที่กินก่อนมีความเสี่ยงเพื่อป้องกันการติดเชื้อ HIV ต้องตรวจให้แน่ใจว่าไม่ติดเชื้อก่อนเริ่มยา
PrEP กับ PEP ต่างกันอย่างไร?
PrEP กินก่อนมีความเสี่ยงและกินต่อเนื่อง ส่วน PEP กินหลังสัมผัสความเสี่ยง ต้องเริ่มภายใน 72 ชั่วโมงและกิน 28 วัน
กิน PrEP แล้วไม่ต้องใช้ถุงยางได้ไหม?
PrEP ป้องกัน HIV เท่านั้น ไม่ป้องกันซิฟิลิส หนองใน และโรคอื่น จึงควรใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วย
รับยา PrEP ที่เชียงใหม่ได้ที่ไหน?
ธนเวชคลินิก สันทราย เชียงใหม่ ปรึกษาแพทย์ ตรวจเลือดก่อนเริ่มยา และรับยา PrEP ได้ที่คลินิก เปิดทุกวัน 15:00–22:30 น.
กิน PrEP กี่วันถึงจะป้องกันได้?
แบบกินทุกวัน ประมาณ 7 วันสำหรับเพศสัมพันธ์ทางทวารหนัก และประมาณ 21 วันสำหรับทางช่องคลอด แพทย์จะแนะนำตามแต่ละคน